Mauthausen is een van de kampnamen waarbij steevast ons de rillingen over de rug lopen. Een bezoek aan Mauthausen voor het boek Silent Witness versterkt dat gevoel. We zijn diep getroffen door de enorme hardheid en de (on)menselijke destructie in dit kamp. Dat speelde in alle kampen een grote rol, maar in Mauthausen lijkt het nog een tandje erger te zijn geweest.

Dwangarbeid bij de granietwinning

Het kamp Mauthausen werd in augustus 1938, vijf maanden na de annexatie van Oostenrijk door nazi-Duitsland, opgezet. Het doel was een mannenkamp te realiseren in dit Oostenrijkse gebied om daarmee ruimte te creëren voor gevangenen tijdens de beoogde oorlog. De locatie was ideaal voor een kamp, want de omgeving van Mauthausen stond bekend om de grote hoeveelheden graniet in de grond. De nazi’s dwongen de gevangenen tot het verrichten van dwangarbeid voor de winning van dit bouwmateriaal.

 

Dr Death

De verblijfs- en arbeidsomstandigheden waren zeer slecht. Straf, ziekte, honger en mishandeling bepaalden het beeld van alledag. Een van de mishandelingen waar gevangenen aan werden blootgesteld was te worden ontdaan van alle kleding in de ijzige koude en vervolgens door de nazi’s te worden overgoten met koud water tot het lichaam een ijsklomp was (zie foto rechts: monument ter nagedachtenis aan Dimitrii Michailowitsch Karbischew, luitenant-generaal der Pioniers van het Rode Leger, die net als vele andere gevangenen deze mishandeling moest ondergaan). Aribert Heim was een van de kampbeulen, alom gevreesd vanwege de medische experimenten die hij uitvoerde op de gevangenen. Zo zou deze Dr Death onder meer gevangenen hebben geopereerd zonder narcose en Joden direct in het hart hebben geïnjecteerd met gif.

 

In totaal werden meer dan 95.000 mensen in Mauthausen vermoord.