Bezoek aan Peenemünde

energy-centrale-binnenTijdens ons bezoek aan Dora-Mittelbau, waar gevangenen tijdens de Tweede Wereldoorlog gedwongen werden mee te werken aan de productie van V1- en V2-raketten, oftewel Vergeltungswaffen, werd onze aandacht ook getrokken door Peenemünde. Nadat de geallieerden Peenemünde hadden ontdekt en gebombardeerd (Royal Air Force op 17 en 18 augustus 1943), was Werner von Braun genoodzaakt de bouw van de raketten te verplaatsen naar een minder opvallende plek, namelijk in de bergen van Dora-Mittelbau. Om dit stuk van de geschiedenis goed te kunnen begrijpen is een bezoek aan Peenemünde noodzakelijk.energy-centrale

Geheime vergeldingswapens

Peenemünde had meerdere werk- en concentratiekampen en er waren duizenden dwangarbeiders en krijgsgevangenen werkzaam. Hier deden de nazi’s tijdens de oorlogsjaren onderzoek en ontwikkeling naar V-wapens, vergeldingswapens die als geheime wapens werden gebruikt door de Duitse Wehrmacht. De destijds toegepaste technieken waren zo geavanceerd, dat in de jaren 1936 tot en met 1945 het technologiecentrum van Peenemünde het modernste van de wereld was.

Grote belangstelling

We hebben al geruime tijd contact met de directie van Peenemünde. Ons wordt schriftelijke autorisatie verleend door de directeur Michael Gericke. Op onze eerste dag van ons bezoek lopen er circa 2.000 bezoekers rond dus de belangstelling is bijzonder groot. Mevrouw Tassenberg van het secretariaat is een enthousiaste medewerker die veel kennis heeft van het gebied en van de geschiedenis van Peenemünde. zuurstof-fabriek-peenemundeTussen de rondleidingen door staat ze ons bereidwillig te woord. v-raket-peenemunde

Omvangrijk project

Het gebied is complex en interessant. De centrale die op gas en steenkool werd gestookt is nagenoeg nog geheel intact. Via de glazen lift bereiken we het het dak van de centrale van waaraf we een goed zicht hebben op de omgeving. Officieel is de zuurstoffabriek niet toegankelijk maar het lukt ons toch om er een kijkje in te nemen en er een goede indruk van te krijgen. Deze imposante gebouwen geven goed aan hoe omvangrijk het Vergeltungswaffe-project daadwerkelijk was.

8.000 mensen omgekomen

In de bossen vinden we de stille getuigen van het kamp Karlshagen. Ondanks het bombardement van augustus 1943, waarop de productie van de raketten verplaatst werd naar Dora-Mittelbau, bleef het kamp Karlshagen tot april 1945 in bedrijf. Van de Vergeltungswaffen zijn circa 22000 V-1 en 3000 V-2 raketten richting Engeland, België en Frankrijk afgevuurd. Door deze bombardementen zijn in Engeland ongeveer 8.000 mensen om het leven gekomen.

kz-karlshagen-02

Tot 1989 spergebied

Drie dagen lang nemen we de tijd om het gebied te verkennen. En we hebben zelfs nog niet eens alles gezien, want het gebied Peenemünde strekt zich over een gebied van zo’n 25 vierkante kilometer uit. Tot 1989 gold Peenemünde als spergebied en was het voor niemand toegankelijk. Pas sinds 2007 is het gebied, dat zeker twintig belangwekkende objecten bevat, opengesteld voor publiek. Hiervan is een deel te bereiken per auto, een ander deel slechts per fiets of te voet. Het noordelijke gedeelte is officieel ook niet toegankelijk. Toch wagen we uit nieuwsgierigheid een gokje om erbij in de buurt te komen, maar we worden tegenhouden door de bewaking en moeten het gebied verlaten. Wat misschien ook maar goed is, want het betreden ervan brengt grote risico’s met zich mee. Het gebied ligt namelijk bezaaid met mijnen, granaten en munitie.

 

Voor meer informatie, kijk ook op de website van: Traces of War en Museum Peenemünde.