Tijdens de Tweede Wereldoorlog hielden de nazi’s mensen niet alleen in concentratiekampen gevangen met het doel ze te vernietigen, maar ook om ze te gebruiken als goedkope werkkrachten. In KZ (Konzentrationslager) Dora-Mittelbau gebeurde dat voor de wapenindustrie; hier moesten gevangenen voornamelijk meewerken aan de productie van V1- en V2-raketten.

Ondergrondse rakettenfabriek

De locatie van Dora-Mittelbau was iets ten zuiden van het concentratiekamp Buchenwald, dat al in 1937 was aangelegd. De aanleiding voor de bouw was een bombardement in augustus 1943 waarbij het proefstation waar raketwapens werden ontwikkeld was getroffen. De nazi’s besloten vervolgens om de productie van de raketten ondergronds voort te zetten. Op deze locatie vlakbij Nordhausen, ten zuiden van het Harz-gebergte, bevond zich al een ondergronds gangenstelsel door de jarenlange ontginning van het mineraal anhydriet.

Vergeldingswapens

De gevangenen hadden de taak het gangenstelsel te verbouwen tot een rakettenfabriek. De V1 was het eerste V-wapen: Vergeldingswapen van de nazi’s. Het was eigenlijk geen raket maar een onbemand straalvliegtuig, het eerste ter wereld. De V2 was een onbemande geleide ballistische raket, wat wil zeggen dat de raket een specifieke baan volgde om een explosieve lading naar een vooraf bepaald doel te brengen.

Een op de drie stierf

Tussen 1943 en 1945 zijn ongeveer 60.000 mensen, met name uit de Sovjet-Unie, Polen en Frankrijk, gedeporteerd naar Dora-Mittelbau om bij de productie van deze wapens dwangarbeid te verrichten. Een op de drie overleefde het niet. Vandaag de dag is het kamp een gedenkplaats. Om door dit vijftien kilometer lange gangenstelsel, dat nog vol ligt met de resten van de V1 en V2, te lopen, is bijzonder indrukwekkend.